Iran
Podróż do Iran
„Kraina szlachty”, Iran – znany również jako Persja – to kraina kontrastów, gdzie spotykają się czasy starożytne i współczesne. Pozostałości starożytnych miast, takich jak Persepolis i Suza, nowoczesne metropolie, jaskrawo kolorowe meczety i bazary pełne wszelkiego rodzaju towarów. Przez ponad 2500 lat Iran był imperium, ale w 1979 roku kraj ten stał się republiką. Pomimo różnic politycznych z Zachodem, turyści są zawsze witani z najwyższym szacunkiem, uprzejmością i gościnnością. – Iran szczyci się również bogatą kulturą kulinarną.
Zobacz mapę Iranu
Iran
Historia Iranu
Niektóre z najwcześniejszych kultur miejskich na świecie (od około 7000 r. p.n.e.) znajdują się w Iranie. Z czasem powstawały coraz większe społeczeństwa, osiągając szczyt za czasów Cyrusa II, który w połowie VI w. p.n.e. zbudował potężne Imperium Perskie. Jego następcami byli Kambizes i Dariusz I, a imperium rozciągało się od Azji Mniejszej i Egiptu na zachodzie do Indusu na wschodzie. W pierwszej połowie V w. p.n.e. Imperium Perskie toczyło wojnę z małymi greckimi miastami-państwami, która zakończyła się klęską Persów. Aleksander Wielki z Macedonii północnej pokonał potężne Imperium Perskie w latach 334-330 p.n.e. W ciągu I tysiąclecia n.e. Iran był wielokrotnie podbijany, a około połowy VII w. n.e. Arabowie wprowadzili islam. W XVI i XVII w. kultura perska przeżywała okres rozkwitu pod rządami Safawidów.
W XIX wieku Iran znajdował się pod coraz większym wpływem Rosji i Wielkiej Brytanii, ale w 1925 roku oficer Reza Khan przejął władzę i założył dynastię Pahlawi. Podczas II wojny światowej Iran został zaatakowany przez wojska brytyjskie i radzieckie. W 1953 roku wybrany premier Muhammad Mossadegh, który znacjonalizował przemysł naftowy, został obalony w wyniku brytyjsko-amerykańskiego zamachu stanu, a młody Muhammad Reza Pahlawi został szachem. Był bliskim sojusznikiem Stanów Zjednoczonych do 1979 roku, kiedy to rewolucja wyniosła do władzy przywódcę religijnego ajatollaha Chomeiniego. Chomeini zmarł w 1989 roku, a jego następcą został Ali Chamenei, a za jego rządów o władzę walczyli politycy konserwatywni i nastawieni na reformy. Iran jest dziś mocarstwem regionalnym.
Ludność i społeczeństwo
Iran ma młodą populację w wyniku wielkiego wyżu demograficznego po rewolucji islamskiej w 1979 roku, kiedy to nowy reżim zachęcał – i nagradzał – rodziny wielodzietne. Około 2/3 populacji ma obecnie mniej niż 15 lat. Tylko około 9% kraju to grunty orne, co spowodowało dużą migrację ze wsi do miast. Ponad 70% populacji mieszka w miastach, a bezrobocie stanowi poważny problem, nawet dla osób wysoko wykształconych. Jedną z konsekwencji tego jest to, że Iran doświadcza największego na świecie drenażu mózgów, co prowadzi do utraty ważnych dla rozwoju kraju umiejętności. Iran jest krajem o dużych zasobach ropy naftowej i gazu ziemnego. Ropa naftowa stanowiła kiedyś aż 80% dochodów z eksportu, ale zyski spadły w ostatnich latach z powodu sankcji handlowych ze strony świata zachodniego. Pierwsza irańska elektrownia jądrowa została otwarta w 2010 roku, a Iran stara się budować kolejne, również z pomocą Rosji.
Natura
Iran, położony na północ od Zatoki Perskiej, składa się z rozległego, centralnego płaskowyżu, który jest niemal całkowicie otoczony wysokimi górami. Od zachodu góry Zagros ciągną się od Armenii i Turcji do Zatoki Perskiej i Beludżystanu na południu i wschodzie. Na południe od Morza Kaspijskiego rozciąga się pasmo górskie Elbuz z najwyższym szczytem, Damawandem, o wysokości 5671 metrów. Dalej na południe rozciągają się rozległe, jałowe pustynie. Po zachodniej stronie gór Zagros i na płaskowyżu znajdują się bardzo bogate złoża ropy naftowej. Kraj leży na aktywnym obszarze wulkanicznym. Około 10% powierzchni kraju zajmują lasy (drzewa liściaste), a w Zatoce Perskiej uprawia się palmy daktylowe i owoce cytrusowe.
Podróżowanie po Iranie
Iran jest bezpiecznym krajem do podróżowania, a Irańczycy są przyjaźni i uprzejmi wobec obcych. Religia odgrywa ważną rolę i ważne jest przestrzeganie zasad i norm obowiązujących w tym kraju. Kobiety muszą nosić długie, luźne ubrania i zakrywać włosy. Surowo zabrania się importu alkoholu, narkotyków i broni. Zabronione jest również wwożenie nasion, cebulek i roślin. Rozmawiając z Irańczykami, należy powstrzymać się od dyskusji na temat polityki.